Informatie
Geschreven door Fanny
Categorie Columns
Reacties: 1
1123 woorden | Leestijd 4 minuten

Overspel, seks voor het huwelijk, obsceen gedrag, prostitutie, homoseksualiteit, polygamie, travestie, transseksualiteit, nudisme... Ja, zelfs masturbatie... Wereldwijd is (of was) dat grotendeels taboe, verboden of op zijn minst controversieel. Merkwaardig eigenlijk, want naast eten, drinken en slapen is seks volkomen natuurlijk gedrag bij zowel mens als dier. Elk levend wezen is immers geschapen om zich voort te planten, om het leven door te geven en het ras in stand te houden. We hebben nu eenmaal hormonen die zich niet of nauwelijks laten negeren.

Laten we even teruggaan naar hoe het ooit begon...

In de oertijd was overleven de enige dagtaak die de mens had. De toenmalige wereldburgers werden niet oud, hooguit een jaar of dertig, want overal loerde het gevaar. Zonder noemenswaardige kennis, beschaving en techniek waren ze overgeleverd aan de elementen. Naast de dagelijkse zoektocht naar voldoende voedsel moesten ze zich beschermen tegen o.a. roofdieren, ziektes, kou, hitte en andere natuurverschijnselen. Ze hadden wel iets beters te doen dan zich druk maken wie met wie seks had, want vanwege deze korte levensverwachting en hoge sterftecijfer was het bittere noodzaak zoveel mogelijk nakomelingen te verwekken. Het was dan ook niet vreemd dat een man, veelal de sterkste van de groep, met meerdere vrouwen seks had. En andersom.

Hoewel de oertijd duizenden jaren achter ons ligt en er intussen een wereld van verschil is ontstaan tussen toen en nu, zijn onze primitieve instincten niet veranderd. Onze lusthormonen werken nog steeds identiek en regeren onverminderd ons seksleven. Dankzij de medische wetenschap (o.a. anticonceptie) kunnen we ons ongestraft hieraan overgeven. Dat gebeurt dan ook, en niet alleen binnen de grenzen van de relatie. Grootschalig onderzoek wijst uit dat naar schatting zeventig procent van de mannen meermaals naast de relationele pot piest. Voor vrouwen ligt dit percentage iets lager.

Overspel is een veelvoorkomende oorzaak voor de duizenden huwelijken die jaarlijks in ons land schipbreuk lijden, met alle nare gevolgen van dien. En we kunnen alleen maar raden naar het aantal inofficiële relaties die als gevolg hiervan sneuvelen. Waarom hechten we in de westerse wereld dan toch zoveel waarde aan monogamie? Is het wel reëel om van je partner te verwachten dat hij (of zij) jarenlang uitsluitend met jou de liefde bedrijft? Maken we het onszelf niet veel makkelijker als we toegeven dat monogamie niet in onze natuur ligt en daarom niet haalbaar is? Want laten we eerlijk zijn, als we de theorie van Darwin mogen geloven en de mens afstamt van de apen, is de conclusie dat we van nature polygaam zijn snel getrokken. Van alle zoogdieren leeft namelijk alleen het stokstaartje en de vos monogaam[1].

We gaan massaal op vakantie naar nationale parken en ongerepte natuurgebieden om met eigen ogen te aanschouwen hoe de dierenwereld zich daar nog steeds hetzelfde afspeelt als duizenden jaren geleden. Net als in de oertijd paart de mannelijke leider van de roedel met meerdere vrouwtjes. En voor zover het solitair levende zoogdieren betreft, zijn ze elkaar doorgaans alleen tijdens de paringstijd trouw. Denkt de mens, terecht of ten onrechte, dat deze natuurwetten niet voor ons gelden? Dat wij dankzij onze beschaving, intelligentie en emotie wél in staat zijn onze seksuele lusten te beheersen?

Met een wereldbevolking van ruim zeven miljard kunnen we stellen dat het menselijk ras er met succes in is geslaagd te overleven. In de loop der tijden hebben we geleerd ons beter te beschermen tegen onze natuurlijke vijanden en mede dankzij wetenschap en techniek leven we langer dan ooit tevoren. De kleine groepjes oermensen groeiden uit tot een steeds groter wordende bevolking die met elkaar moest samenleven. Dat ging echter niet zonder slag of stoot. Religies en machthebbers in de hele wereld hebben, vaak onafhankelijk van elkaar, gedragsregels opgesteld waarnaar hun volgelingen en onderdanen zich dienen te gedragen. Denk bijvoorbeeld aan de tien geboden van Mozes. Tegenwoordig houden we meer dan ooit van wetten en regeltjes, van orde en gezag, van hokjes en etiketjes, want in de chaos van deze overbevolkte planeet ontkomen we er niet aan regels en grenzen te stellen om ons leven in goede banen te leiden. Want stel je voor dat we zelf mochten kiezen of we links of rechts van de weg willen rijden.

Monogamie bestaat nog niet zo lang als menigeen wellicht denkt. De eerste Nederlandse huwelijken werden pas in de Middeleeuwen gesloten om economische redenen. Welgestelde burgers wensten het land en vermogen op die manier binnen de familie te houden, maar dan wilden ze wel zeker weten dat hun erfgenamen ook echt hun nazaten waren en niet toevallig waren verwekt door een buitenstaander. Aangezien de kerken het huwelijk voltrokken, en bijna elke vorm van seksualiteit een doorn in hun oog was, werd er een trouwbelofte aan verbonden. Daarnaast werden o.a. chaperonnes en kuisheidsgordels in het leven geroepen om overspel door vrouwen te voorkomen. Monogamie werd op die manier eenzijdig opgelegd en overtreding werd (en wordt in sommige culturen) soms streng bestraft, al werd overspel bij mannen nogal eens door de vingers gezien. Ons kent ons, nietwaar?

Hoewel de christelijke kerken langzaam leeglopen, we massaal hun regels m.b.t. seksualiteit en geboortebeperking aan onze laars lappen en we dagelijks met culturen in aanraking komen die polygamie geen enkel probleem vinden, menen we nog steeds het alleenrecht te hebben op onze partner. Overspel leidt in veel gevallen nog tot buitengewoon heftige emoties. Normen en waarden die er in eeuwen zijn ingestampt laten zich niet zomaar uit ons denken en doen verwijderen. Daar zijn generaties voor nodig.

Nee, begrijp me niet verkeerd, ik pleit niet voor afschaffing van het huwelijk maar misschien moeten we er een uiterste houdbaarheidsdatum aan koppelen. Want wat zou het effect zijn om na vijf of tien jaar een bewuste keuze te moeten maken om de verbintenis al dan niet te verlengen? Zou de aanwezigheid en inbreng van onze partner in dat geval minder als vanzelfsprekend worden beschouwd? Zouden we bewust meer moeite doen om de relatie goed en in stand te houden? Zouden we langer aarzelen of beter nadenken voordat we met die ene aantrekkelijke collega tussen de lakens kruipen? Of gunnen we onze partner juist een slippertje of een minnaar(es)? We eten tenslotte ook niet elke dag hetzelfde.

De realiteit dwingt ons tot nuchterheid. Laten we accepteren dat trouw 'tot de dood ons scheidt' voor de meesten van ons een illusie is. Monogamie zou een vrijwillige keuze moeten zijn, geen verwachting en al zeker geen plicht. Met het idee van een vrijblijvende en tijdelijke bevestiging van de liefde tussen twee mensen stapt menigeen wellicht met een ander gevoel in het beroemde bootje. Dankzij het condoom en anticonceptie kunnen we seks hebben zonder ongewenste gevolgen. Laten we daarom onze natuurinstincten niet langer ontkennen en er vooral lustig (en desgewenst polygaam) van genieten.

© Fanny

Reacties  

Er is wel een verschil natuurlijk. Al die dieren handelen instinctief, ze doen wat ze moeten doen, en veel meer zit er niet achter. De mens handelt inmiddels ver buiten z'n oerinstinct, en doet dingen voor de lol, niet louter omdat het moet. Bovendien vindt de mens er iets van. De mens koppelt er context, emotie en redenatie aan vast. Een vaste partner zal namelijk ook wel voordelen hebben, en zo ontstaat vanzelf monogamie.